Əsas məzmuna keç
Tarixi Qarşıdurma

Bilik: Güc aləti yoxsa Azadlaşdırıcı ağıl?

Elm, bilik, həqiqət — bunlar bizi azad edirmi, yoxsa yeni nəzarət mexanizmləridir? Postmodern tənqid ilə modernist savunma arasındakı ən sərt üzləşmə.

VS

Mişel Fuko

Bilik gücdən ayrılamaz. Hər cəmiyyətin öz 'həqiqət rejimi' var. Elmi, tibbi, hüquqi söyləmlər güc münasibətlərini gizlədərək normalı və anormalu müəyyən edir. Həbsxana, klinika, məktəb — bunlar bədəni intizama salan nəzarət mexanizmləridir. Müqavimət mümkündür, amma heç vaxt tam azadlıq yoxdur.

"Bilik gücdür — amma güc də bilik yaradır. Bu iki şey bir-birindən ayrıla bilməz."

Yürgen Habermas

Ağıl hər şeyin aləti deyil, azadlaşmanın əsasıdır. 'Kommunikativ ağıl' — açıq, bərabər, qüvvəsiz diskurs vasitəsilə konsensusa çatmaq mümkündür. Müasirlik tamamlanmamış bir layihədir; onu tərk etmək deyil, demokratikləşdirmək lazımdır. Fuko güc tənqidini radikalizə edərək alternativsizliyə düşür.

"Demokratiya tamamlanmış deyil — tamamlanmalıdır. Ağıldan qaçmaq deyil, ağılı düzəltmək lazımdır."

Sən hansı tərəfdəsən?

Şərhlər

Yüklənir...