Theodor Ludwig Wiesengrund Adorno
1903 — 1969 · Alman · Frankfurt məktəbi, Tənqidi nəzəriyyə
„Auschwitz sonrası şeir yazmaq barbarlıqdır.“
Bioqrafiya
Frankfurt məktəbinin ən parlaq düşünürü. Frankfurtda varlı Yəhudi tacir ailəsindən gəlib, anası opera müğənnisi idi. Musiqiçi, filosof, sosiologiyaçı — üç sahədə birden dahiyədi. Nazilikdən ABŞ-a qaçdı, Horkhaimerlə 'Maarifin Dialektikası'nı yazdı. 1968 tələbə hərəkatı ilə münasibəti gərgin oldu.
Təsiri
Mədəniyyət tənqidi, musiqi sosiologiyası, estetika, siyasi psixologiya, Frankfurt məktəbinin sonrakı nəsilləri — Habermas, Honneth — hamısı Adornoya cavab verir.
Əsas İdeyalar
- Maarifin dialektikası — ağıl özü əsarətə yol açır
- Mənfi dialektika — heç bir sintez həqiqəti tükəndirmir
- Mədəniyyət sənayesi — kütləvi mədəniyyət şüuru manipulyasiya edir
- Aura — sənətin texniki reproduksiya ilə itirdiyi unikallıq (Benjamin ilə)
- Avtoritar şəxsiyyət — faşizmin psixoloji kökləri
- Auschwitz sonrası şeir — barbarlıq sonrası sənətin problemi
Əsərləri
Maarifin Dialektikası (Horkheimer ilə) Mənfi Dialektika (Negative Dialektik) Estetika Nəzəriyyəsi Minima Moralia Avtoritar Şəxsiyyət