Əsas məzmuna keç
← Bütün filosoflar

Tomas Akvinalı

1225 — 1274 · İtalyan · Sxolastika, Tomizm

„Ağıl inanmağa zərər vermir, inam ağlı tamamlayır.“

Bioqrafiya

Orta əsrin ən böyük xristian filosofu və dominikan rahibi. İtaliyanın Akvino şəhərində aristokrat ailədə doğulub. Aristotel fəlsəfəsini xristian teologiyası ilə sistemli şəkildə birləşdirən ilk böyük düşünürdür. Allahın varlığının beş sübutu (Quinque Viae) ilə tanınır. 'Summa Theologiae' əsəri Orta əsr fəlsəfəsinin zirvəsi sayılır - tamamlanmamış olsa da, 3500+ məqalə və 10000+ etirazdan ibarətdir. Həyatının sonunda mistik bir təcrübədən sonra 'yazdıqlarımın hamısı saman kimidir' deyərək yazmağı dayandırıb.

Təsiri

Katolik Kilsəsinin rəsmi filosofu elan edilib (Doctor Angelicus). Təbii qanun ənənəsi müasir insan hüquqları anlayışının əsasını qoyub. Sxolastik metod universitetlərin təhsil metodologiyasını formalaşdırıb. XX əsr neotomizmi onun fəlsəfəsini yenidən canlandırıb.

Əsas İdeyalar

  • Allahın varlığının beş yolu (kosmoloji, teleoloji sübutlar)
  • Təbii qanun nəzəriyyəsi - əxlaq insan təbiətinə əsaslanır
  • İnam və ağıl bir-birinə zidd deyil, bir-birini tamamlayır
  • Mövcudiyyət və mahiyyət ayrımı
  • Analoji dil - Tanrı haqqında ancaq analoji danışmaq mümkündür
  • İkili həqiqət rədd olunur - bir həqiqət var

Əsərləri

Summa Theologiae Summa contra Gentiles Varlıq və mahiyyət haqqında