Avram Noam Chomsky
1928 — ? · Amerikalı · Dil fəlsəfəsi, Siyasi fəlsəfə, Anarkizm
„Əgər azad mətbuatı anlamaq istəyirsinizsə, soruşun: sahibi kimdir?“
Bioqrafiya
Müasir dilçilik fəlsəfəsinin atası, eyni zamanda ən güclü siyasi müxalifəti ilə tanınan ziyalı. Filadelfiyada Yəhudi ailədə doğulub. Transformasional-generativ qrammatika nəzəriyyəsi ilə dilçiliyi kökündən dəyişdirdi. İnsanın anadangəlmə universal dil qabiliyyəti olduğunu sübut etdi. MIT-in professoru olaraq yarım əsrdən çox tədris etdi.
Təsiri
Müasir dilçilik bütünüylə onun sayəsindədir. İdrak elmi, neyroelm, süni intellekt onun dil nəzəriyyəsindən faydalanır. Siyasi düşüncədə isə ABŞ siyasəti tənqidinin ən güclü səsi.
Əsas İdeyalar
- Universal qrammatika — insan beyni dil üçün bioloji olaraq proqramlanmışdır
- Transformasional qrammatika — dərindəki quruluş ilə səthdəki quruluş
- Dil yalnız öyrənilmir — bioloji yetkinliklə inkişaf edir
- Razılaşmanın imalatı — media kütləni manipulyasiya edir
- Anarkist sosializm — dövlət gücü özünü legitimləşdirməlidir
- ABŞ xarici siyasətinin sistematik tənqidi
Əsərləri
Sintaktik Strukturlar (Syntactic Structures) Razılaşmanın İmalı (Manufacturing Consent — Herman ilə) Dil və Zehni (Language and Mind) Hegemoniya ya İsyan (Hegemony or Survival)