Marcus Tullius Cicero
e.ə. 106 — e.ə. 43 · Roma · Stoisizm, Siyasi fəlsəfə
„Fəlsəfə həyatın rəhbəri, fəzilətin axtarıcısı, pisliklərin düşmənidir.“
Bioqrafiya
Roma Respublikasının ən böyük natiq və filosofu. Arpinumda orta sinif ailədə doğulub, dahi natiqliyi ilə Romanın zirvəsinə çatdı. Konsul oldu, Katilina sui-qəsdini ifşa etdi. Yunan fəlsəfəsini — Platon, Aristotel, Stoa — latın dilinə çevirərək Roma dünyasına tanıtdı. Siyasi çalkantılar içərisində Sezar, Pompey, Antonius arasında mövqe tutmağa çalışdı. Antonius onu qətlə yetirdi — başı və əlləri Forum-da sərgiləndi.
Təsiri
Roma hüququ, Avropa humanizmi, Renessans siyasi düşüncəsi birbaşa ondan qaynaqlanır. Latın nəsrinin ən yüksək nümunəsi kimi qəbul edilir. Petrarka onu 'müəllimim' adlandırıb. İnsan hüquqları fəlsəfəsinin erkən kökü Çiçerona gedir.
Əsas İdeyalar
- Təbii qanun - bütün insanlara aid evrensel əxlaq qanunu
- Res publica - xalqın ortaq işi, ictimai müqavilə
- Humanitas - insan ləyaqəti və mədəniyyət idealı
- Eclecticism - ən yaxşı fəlsəfi ideyaları birləşdirmək
- Natiqlik fəlsəfəsi - söz gücünün etik əsası
- Otium cum dignitate - ləyaqətli istirahət, ziyalı həyat
Əsərləri
De Re Publica (Dövlət haqqında) De Legibus (Qanunlar haqqında) De Officiis (Vəzifələr haqqında) Tusculanae Disputationes De Natura Deorum