Əsas məzmuna keç
← Bütün filosoflar

Jacques Derrida

1930 — 2004 · Fransız-Əlcəzairli · Dekonstruksiya, Poststrukturalizm

„Mətnin xaricində heç nə yoxdur.“

Bioqrafiya

Dekonstruksiya metodunun yaradıcısı və postmodern fəlsəfənin ən mübahisəli fiquru. Əlcəzairdə fransız-yəhudi ailəsində doğulub, Parisdə Ecole Normale Supérieure-da oxuyub və dərs deyib. 1967-ci ildə eyni anda üç əsər nəşr edərək fəlsəfə dünyasını sarsıtmışdır. Mətnlərdəki gizli ziddiyyətləri, iyerarxik əkslikləri (nitq/yazı, təbiət/mədəniyyət, kişi/qadın) üzə çıxararaq sabit mənalar ideyasına meydan oxuyub. Bəziləri onu dahiyanə, bəziləri şarlatan adlandırıb - Kembric Universiteti ona fəxri doktorluq verərkən ciddi etiraz sədaları yüksəlib.

Təsiri

Ədəbiyyat nəzəriyyəsi və tənqidini kökündən dəyişdirib. Hüquq fəlsəfəsi (kritik hüquq tədqiqatları), memarlıq (dekonstruktivizm), siyasi fəlsəfə və teologiyaya təsir. Amerikan universitetlərinin humanitar fakültələrində onun əsərləri dərs proqramlarının əsas hissəsidir. Fuko, Delöz və Lyotar ilə birlikdə postmodern düşüncənin əsasını qoyub.

Əsas İdeyalar

  • Dekonstruksiya - mətnin öz gizli ziddiyyətlərini ifşa etmək
  • Différance - məna daima təxirə salınır, heç vaxt tam oturmur
  • Mətnin xaricində heç nə yoxdur (il n'y a pas de hors-texte)
  • Loqosentrizm tənqidi - Qərb düşüncəsi nitqi yazıdan üstün tutur
  • Əlavə (supplement) məntiqi - əlavə həm artıq, həm çatışmayan deməkdir
  • Qonaqpərvərlik etikası - digərini şərtsiz qəbul etmək

Əsərləri

Qrammatologiyadan Yazı və fərq Sözün marginalları Disseminasiya Ruhun gücü