Han Fei (Han Feizi)
e.ə. 280 — e.ə. 233 · Çin · Leqalizm (Fajia)
„Xeyirxah hökmdar dövləti qoruya bilməz — güclü qanunlar lazımdır.“
Bioqrafiya
Çin leqalizminin ən sistematik nümayəndəsi. Han dövlətinin şahzadəsi olub. Kəkələdiyi üçün nitq qabiliyyəti zəif idi, lakin yazıları müstəsna idi. Şagirdi Li Si sonradan Çin İmperiyasını quran Qin Şixuandinin baş nazirinə çevrildi. Dövlətin güclü qanunlara, mükafat-cəza sisteminə əsaslanmalı olduğunu müdafiə etdi. Siyasi rəqibləri tərəfindən zəhərləndirilib.
Təsiri
Qin İmperiyasının fəlsəfi əsasını qoyub. Müasir avtoritar siyasi nəzəriyyəyə, Çin dövlət idarəçiliyinə dərin təsir. Makiavellinin Çin versiyası kimi göstərilir.
Əsas İdeyalar
- Fa (Qanun) — hamıya bərabər tətbiq olunan aydın qanunlar
- Shu (Metod) — hökümdarın məmurları idarə etmə sənəti
- Shi (Mövqe/Güc) — hökümdarın mövqeyindən gələn güc
- İnsan təbiəti eqoist və fayda güdür — buna uyğun qanun lazımdır
- Güclü dövlət — zəif dövlət süquta məhkumdur
- Mərkəzləşmiş avtoritarizm
Əsərləri
Han Feizi (55 fəsil)