David Hume

Bioqrafiya

Britanya empirizminin zirvəsi və fəlsəfə tarixinin ən güclü skeptiklərindən biri. Edinburqda doğulub, gənc yaşda 'İnsan təbiəti haqqında traktat'ı yazıb, lakin əsər diqqətsiz qarşılanıb. Səbəbiyyətin obyektiv reallıq olmadığını, sadəcə psixoloji vərdiş olduğunu müdafiə edib. 'Mən' anlayışını da sorğulayıb - davamlı şəxsiyyət illüziyadır, yalnız dəyişən təəssüratlar axını var. Əxlaqın ağıldan deyil, duyğulardan qaynaqlandığını göstərib. Kant onu 'doqmatik yuxudan oyadan' adlandırıb.

Təsiri

Kant-ı 'doqmatik yuxudan' oyandıraraq transsendental idealizmin yaranmasına səbəb olub. Müasir analitik fəlsəfənin, elmi skeptisizmin və emotivist etikanın əsasını qoyub. Adam Smit onun yaxın dostu idi və iqtisadi düşüncəsinə təsir edib. Pozitivizm, praqmatizm və müasir zehin fəlsəfəsi onun ideyalarından qaynaqlanır.

Əsas İdeyalar

• Səbəbiyyət real deyil, vərdişdir (psixoloji gözləmə)
• Olandan gərəkənə keçid mümkün deyil (Hyum qilotini)
• Mən illüziyadır - davamlı şəxsi identiklik yoxdur
• Əxlaq ağıldan deyil, duyğulardan qaynaqlanır (emosionalizm)
• İnduksiya problemi - keçmiş təcrübə gələcəyə zəmanət vermir
• Möcüzələrə inanmaq rasional deyil

Əsərləri