Abū l-Walīd Muḥammad ibn Aḥmad ibn Rushd (Averroes)
1126 — 1198 · Ərəb (Əndəlus) · İslam fəlsəfəsi, Aristotelçilik
„Cəhalət ölümlə başlayır.“
Bioqrafiya
Orta əsr İslam fəlsəfəsinin zirvəsi və Aristotelin ən böyük şərhçisi. Kordovada qazı ailəsindəki doğulub. Aristotelin əsərlərinin geniş şərhlərini yazıb — buna görə Avropada sadəcə 'Şərhçi' ləqəbi ilə tanınırdı. Həm həkim, həm filosof, həm hüquqşünas idi. İnanc-ağıl münasibətini araşdıraraq ağılın dini həqiqətlərə zərər vermədiyini müdafiə etdi.
Təsiri
Aristotel fəlsəfəsini Avropaya qaytarıb, Renessansın intellektual bazasını qoyub. Tomas Akvinalı onun şərhlərindən birbaşa istifadə edib. Averroizm adlı fəlsəfi cərəyan yaratdı.
Əsas İdeyalar
- İmanla ağılın uyuşması — fəlsəfə dini həqiqəti dəstəkləyir
- Aristotel şərhləri — Orta əsr Avropasına Aristoteli qaytardı
- Aktiv intellekt — bütün insanlar tərəfindən ortaq paylaşılan universal ağıl
- Əbədi dünya — dünyanın yaradılmadığını müdafiə edib
- Ruhu birlik nəzəriyyəsi — fərdi ruh ölümsüz deyil, universal intellektdə birləşir
- Şəriətin rasional əsasları
Əsərləri
Aristotel şərhləri (böyük, orta, kiçik) Tahafut al-Tahafut (Çöküşün Çöküşü) Fasl al-Maqal Kulliyyat (Tibb ensiklopediyası)