Abū Bakr Muḥammad ibn ʿAbd al-Malik ibn Ṭufayl al-Qaysī
1105 — 1185 · Ərəb (Əndəlus) · İslam fəlsəfəsi
„Ağıl tənha olduqda da həqiqəti tapır.“
Bioqrafiya
Əndəlus fəlsəfəsinin böyük nümayəndəsi. Qranadada doğulub. Mərakeş sarayında həkim olub. Ən böyük fəlsəfi əsəri 'Hayy ibn Yaqzan' — ıssız adada tək böyüyən uşağın saf ağılla həqiqəti kəşf etməsi haqqında dünyaca məşhur fəlsəfi roman. Bu roman birbaşa Defoe-nun Robinson Kruzoesuna ilham verdi.
Təsiri
Hayy ibn Yaqzan Latincə, İngiliscə, Almancaya tərcümə edildi. Defoe-nun Robinson Kruzo-su üzərindəki təsiri sübut edilmişdir. Aydınlanma fəlsəfəsinin 'təbii insan' anlayışına birbaşa töhfə verdi.
Əsas İdeyalar
- Saf ağıl təkbaşına həqiqətə çata bilər — vəhy olmadan da
- Fəlsəfə ilə din eyni həqiqəti ifadə edir — fərqli dillə
- Doğa dərsi — təbiəti müşahidə edərək Tanrını tanımaq
- Mütləq bilik — mistik vəcd ağılın ötəsindədir
- Cəmiyyətdən uzaqlaşma — uyğunlaşmadan azad düşüncə
- İnsan fıtratı — anadangəlmə bilik qabiliyyəti
Əsərləri
Hayy ibn Yaqzan (Yaşayan, Oyaq Olanın Oğlu)