Karl Theodor Jaspers
1883 — 1969 · Alman · Ekzistensializm, Psixiatriya fəlsəfəsi
„İnsan öz həddlərini yaşadığı zaman özünü tapır.“
Bioqrafiya
Alman ekzistensializminin Heidegger ilə birlikdə ən önəmli nümayəndəsi. Oldenburqda hüquqçu ailədə doğulub. Tibb oxuyub psixiatr oldu, psixopatoloji araşdırmalarla tanındı. Sonra fəlsəfəyə keçdi. Yəhudi arvadı olduğu üçün Nazilik dövründə Heidelberg universitetindən qovuldu, nəşr hüququ əlindən alındı. Müharibədən sonra Basel universitetinə köçdü.
Təsiri
Psixiatriya fəlsəfəsi, ekzistensializm, psixoterapiya — xüsusilə ekzistensial psixologiya (Frankl, Binsvanger) — Yaspers üzərindədir. Alman günahkarlığı haqqında sualı siyasi etikaya böyük töhfədir.
Əsas İdeyalar
- Hədd vəziyyəti (Grenzsituation) — ölüm, əzab, günahkarlıq, mübarizə
- Ekzistensiya — fərdi mövcudluğun açıqlığı
- Transendensiya — hədd vəziyyətlərinin göstərdiyi üfüq
- Şifrələr — Transendensiyanın dili
- Ümumdünya fəlsəfəsi — Şərq-Qərb sintezi
- Karl Yaspers komunikasiyası — həqiqi dialoq
Əsərləri
Ümumi Psixopatologiya Fəlsəfə (3 cild) Mövcudluqdan Həqiqətə Almaniyanın Günahkarlığı haqqında Sual Tarixin Mənşəyi və Məqsədi