Søren Kierkegaard
„Həyat yalnız geriyə baxanda başa düşülür, amma yalnız irəliyə yaşanır.“
Bioqrafiya
Ekzistensializmin atası və Hegelin sistemli fəlsəfəsinə qarşı ən güclü səs. Kopenhagendə varlı ailədə doğulub, amma melanxoliya və dini narahatlıqla dolu həyat yaşayıb. Nişanlısı Regine Olsenə olan sevgisindən imtina etməsi həyatının dönüş nöqtəsi olub - bu qərar əsərlərinin əsas mövzusuna çevrilib. Çoxlu əsərini müxtəlif təxəllüslərlə yazıb, hər biri fərqli həyat baxışını təmsil edirdi. İmanın rasional izahı olmadığını, 'iman sıçrayışı' tələb etdiyini müdafiə edib. Yalnız 42 yaşında vəfat edib, amma arxasında nəhəng əsərlər buraxıb.
Təsiri
Ekzistensializmin əsasını qoyub - Haydegger, Sartr, Kamyu, Yaspers hamısı ondan təsirlənib. Müasir teoloji fəlsəfə (Karl Bart, Paul Tillix) birbaşa Kirkeqordan qaynaqlanır. Narahatlıq konsepsiyası Freydin psixoanaliz və müasir psixologiyanın əsas anlayışlarından birinə çevrilib.
Əsas İdeyalar
- İman sıçrayışı - iman rasional deyil, şəxsi seçimdir
- Mövcudiyyətin üç mərhələsi: estetik, etik, dini
- Narahatlıq (anxiety) insan azadlığının nəticəsidir
- Subyektiv həqiqət - həqiqət yaşanmalıdır, yalnız bilinməli deyil
- Ölümcül xəstəlik - ümidsizlik ruhun xəstəliyidir
- Fərd kütlənin içində itirilir - autentiklik tələb olunur
Əsərləri
Əlaqəli Terminlər
Həyatın məna axtarışı ilə kainatın sükutu arasındakı ziddiyyət
Öz həqiqi 'mən'inə uyğun yaşamaq
Mövcudluğun mahiyyətdən əvvəl gəldiyi fəlsəfi cərəyan
Ekzistensial qorxu, mövcudluğun özündən gələn narahatlıq
Dini inancların ağıl və elmdən asılı olmadığını, yalnız imana (inanca) əsaslandığını iddia edən görüş