Kong Qiu (Konfutsi / Confucius)
e.ə. 551 — e.ə. 479 · Çin · Konfutsiçilik
„Başqalarına özün üçün istəmədiyini etmə.“
Bioqrafiya
Çin fəlsəfəsinin ən böyük düşünürü və Konfutsiçilik ənənəsinin banisi. Lü dövlətində (indiki Şandun əyaləti) doğulub. Həyatını öyrətməyə və siyasi islahata həsr edib. 'Söhbətlər' (Lunyu) şagirdlər tərəfindən toplanmış, Çin mədəniyyətini minilliklər boyunca formalaşdıran əsas mənbəyə çevrilib. İnsan münasibətlərini, ailə dəyərlərini, ritualı fəlsəfəsinin özəyinə qoyub.
Təsiri
2500 il boyunca Çin, Koreya, Yaponiya, Vyetnam mədəniyyətlərini formalaşdırıb. Dövlət idarəçiliyi, təhsil sistemi, ailə etikası bu gün də onun prinsipləri üzərindədir. Dünya tarixinin ən təsirli şəxsiyyətlərindən biri sayılır.
Əsas İdeyalar
- Rén (仁) — insan xeyirxahlığı, mərhəmət, sevgi
- Lǐ (禮) — ritual, ədəb, ictimai normalar
- Yì (義) — ədalət, dürüstlük
- Junzi — ideal insan, fəzilətli hökmdar
- Beş münasibət — hökmdar-tabe, valideyn-uşaq, ər-arvad, böyük-kiçik qardaş, dost-dost
- Adların düzəldilməsi (Zhengming) — sözlər reallığa uyğun olmalıdır
Əsərləri
Lunyu (Söhbətlər) — şagirdlər tərəfindən toplanıb Bahar və Payız Salnaməsi (ona aid edilir)