Nāgārjuna
150 — 250 · Hind · Madhyamaka Buddizmi
„Şərtlər daxilində yaranan hər şey boşdur.“
Bioqrafiya
Buddist fəlsəfənin ən böyük sistemli düşünürü, Madhyamaka (Orta Yol) məktəbinin qurucusu. Hər şeyin öz-özündən mövcud varlığının olmadığını — sunyata (boşluq) — dərin məntiqi sübuta çatdırıb. Tetraklem (catuṣkoṭi) məntiqi ilə hər iddianın dörd mümkün mövqeyini araşdırıb. Buddanın Orta Yolunu fəlsəfi cəhətdən izah etmişdir. Tibet, Çin, Yaponiya Buddizminin fəlsəfi əsasını qoyub.
Təsiri
Buddist fəlsəfəsinin ən mühüm nəzəriyyəçisi sayılır. Tibetli, Çin, Yapon Buddizminin hamısı onun Madhyamaka anlayışlarını mərkəzə alıb. Müasir analitik fəlsəfədə boşluq anlayışı yenidən araşdırılır.
Əsas İdeyalar
- Sunyata (boşluq) - hər şeyin öz-özündən varlığı yoxdur
- Pratītyasamutpāda - asılı yaranma, hər şey şərtlərdən asılıdır
- İki həqiqət nəzəriyyəsi - mütləq (paramārtha) və nisbi (saṃvṛti) həqiqət
- Orta Yol - varlıq və yoxluq iddiaları arasında
- Tetraklem - dörd məntiqi mövqe
- Nirvana samsara ilə eynidir - fərq perspektivdədir
Əsərləri
Mūlamadhyamakakārikā (Orta Yolun Əsas Bəndləri) Vigrahavyāvartanī Ratnāvalī (Qiymətli Çiçəklər Çələngi)