Karl Raimund Popper
„Biz məlumatsız doğuluruq, bilik isə problemlər həll etməklə qurulur.“
Bioqrafiya
Elm fəlsəfəsinin ən böyük nümayəndəsi, açıq cəmiyyətin müdafiəçisi. Vyanada Yəhudi ailəsində doğulub. Viyana dairəsinin pozitivizminə qarşı çıxdı. Nazilikdən qaçaraq Yeni Zelandiyaya, sonra Londona getdi. 'Açıq Cəmiyyət' əsərini İkinci Dünya Müharibəsi zamanı yazdı — Platon, Hegel, Marks-ı totalitarizmin fəlsəfi mənbəyi kimi tənqid etdi.
Təsiri
Müasir elm fəlsəfəsi, siyasi liberalizm, demokratiya nəzəriyyəsi onun izindədir. Kuhn ilə elmin inkişafı haqqındakı mübahisəsi 20-ci əsrin ən önəmli intellektual debatlarından biridir.
Əsas İdeyalar
- Fəlsəfi nəzəriyyəsi - elmi bilik təkzib edilə biləndir, sübut edilmir
- Yanlışlanabilirlik (falsifiability) - elmin meyarı
- Açıq cəmiyyət - institutlar yanlışlanabilir olmalıdır
- Tarixi determinizm tənqidi - tarixi proqnozlaşdırmaq mümkün deyil
- Tədricli sosial mühəndislik - utopik inqilab yerinə adım-adım islahat
- Üç dünya nəzəriyyəsi - fiziki, mental, mədəni dünyalar
Əsərləri
Əlaqəli Terminlər
Elmi nəzəriyyənin təkzib oluna bilən olması tələbi
Elmi qanunların təbiəti və izah gücü
Xüsusi hallardan ümumi nəticə çıxarmaq
Bilgi iddialarımızın heç vaxt mütləq şəkildə dəqiq ola bilməyəcəyini qəbul edən prinsip
Elmi nəzəriyyələrin dünyanı təsvir edən həqiqətlər deyil, sadəcə reallığı proqnozlaşdırmaq üçün alətlər (instrumentlər) olması görüşü
Elmin mütləq şəkildə yalnız təbii və material səbəblərlə hərəkət etməli olduğunu bildirən prinsip
Dövlətin cəmiyyətin, medianın və fərdin şəxsi həyatının hər bir aspektini mütləq nəzarət altında saxladığı rejim/ideologiya
Özünü elm kimi təqdim edən, ancaq elmi metodlara, yoxlanılma və falsifikasiya (təkzib edilə bilmə) kriteriyalarına riayət etməyən fərziyyələr