Jalāl ad-Dīn Muḥammad Rūmī (Mövlana)
1207 — 1273 · Fars/Tacik (Bəlx/Xorasan) · Sufizm, Mistisizm
„Dinlə nəy necə şikayətlənir, ayrılıqdan söhbətlər edir.“
Bioqrafiya
İslam mistisizminin ən böyük şairi və Mövlevi sufi təriqətinin qurucusu. Əfqanıstanın Bəlx şəhərindən gəlib, ailəsilə Koniyaya köçüb. Şəms Təbrizilə görüşündən sonra kökündən dəyişib, mistik şerlər yazmağa başlayıb. 25.000 beytlik 'Məsnəvi' əsəri 'Farsca Quran' adlandırılıb. Bu gün dünyada ən çox oxunan şair sırasındadır.
Təsiri
Dünya ədəbiyyatında ən çox oxunan şairlərdən biri. Mövlevi təriqəti (Sema ilə) UNESCO qeyri-maddi miras siyahısındadır. Tolerantlıq, çoxluq fəlsəfəsinin simvoluna çevrilib.
Əsas İdeyalar
- İlahi eşq — Tanrıya eşq bütün varlığın mənasıdır
- Ney metaforu — ruh ilahi mənşəyindən ayrıldığı üçün inildəyir
- Fənafillah — nəfsin ilahidə yox olması
- Bütün dinlər eynidir — formaları fərqli, özəyi birdir
- Sema — rəqs vasitəsilə Tanrıya yaxınlaşmaq
- Aşiq-məşuq mistisizmi — Tanrı sevginin mütləq obyektidir
Əsərləri
Məsnəvi (6 cild, 25.000+ beyt) Divan-i Kebir (Böyük Divan) Fihi ma Fihi (İçindəki İçindədir)