Ādi Śaṅkarācārya
788 — 820 · Hind · Advaita Vedanta
„Brahman həqiqidir, dünya illüziyadır, fərdi ruh Brahmandan başqası deyil.“
Bioqrafiya
Hind fəlsəfəsinin ən böyük sistemçisi, Advaita (qeyri-dualızm) Vedantasının qurucusu. Keralada brahman ailəsində doğulub. Cəmi 32 il yaşamasına baxmayaraq Hindistanın dörd guşəsini gəzərək fəlsəfi debatlar apardı və hər yerdə qalib gəldi. Buddizmi Hindistandan fəlsəfi cəhətdən sıxışdırıb çıxardı. Dörd müqəddəs monastır (matha) qurdu.
Təsiri
Hind fəlsəfəsinin ən böyük sintezçisi sayılır. Vedanta məktəbi onun əsasında qurulub. Vivekananda, Radhakrishnan, müasir Neo- वेदाnta hərəkatı Şankaranın izindədir. Qərb fəlsəfəsinin Hind fəlsəfəsini tanıması böyük ölçüdə onun vasitəsilə olub.
Əsas İdeyalar
- Brahman yeganə həqiqətdir - fərdi Atman Brahmanla eynidir
- Maya (illüziya) - çoxluq dünyası Brahmanın üzərindəki örtükdür
- Advaita - qeyri-dualızm, bir-lik fəlsəfəsi
- Nirguna Brahman - sifətsiz, xüsusiyyətsiz mütləq varlıq
- Moksha - illüziyadan azad olub Brahmanla birləşmək
- Vivartavada - dünyanın Brahmanın görüntüsü olduğu nəzəriyyəsi
Əsərləri
Brahmasutra Bhasya (Brahma Sutralarına Şərh) Vivekachudamani (Ayrımın Baş Qaşı) Upanişadlara şərhlər Bhagavad Gita Bhasya