Wāṣil ibn ʿAṭāʾ al-Ghazzāl

Bioqrafiya

Mutəzilə kəlam məktəbinin banisi. Mədinədə doğulub, Bağdadda Həsən əl-Bəsrinin şagirdi idi. Müəllimindən böyük günahkar mövzusunda ayrılıb özünəməxsus məktəb qurdu. 'Mutəzilə' adı 'ayrılan' mənasındadır. Abbasid xəlifəsi Məmun dövründə Mutəzilə dövlət doktrinasına çevrildi.

Təsiri

İslam rasyonal kəlamını yaratdı. Mutəzilə düşüncəsi İbn Sina, İbn Rüşdü hazırladı. Müasir İslam rasionalizmi Mutəzilə mənbəyinə istinad edir.

Əsas İdeyalar

• Tövhidin rasional izahı — Tanrının sifətləri zatından ayrı deyil
• Quranın yaradılmışlığı — Quran əbədi deyil, yaradılmışdır
• İnsan iradəsinin azadlığı — insan öz əməlinin yaradıcısıdır
• Ədalət — Tanrı mütləq ədalətlidir, şər Tanrıdan gəlməz
• Beş əsas — tövhid, ədalət, vəd-vəid, ara mənzil, əmr-nəhy
• Ağıl vəhydən əvvəl gəlir — əxlaq ağılla bilinə bilər

Əsərləri