Zhu Xi
1130 — 1200 · Çin · Neo-Konfutsiçilik
„Bilik əvvəl gəlir, lakin həyata keçirilmədən tam deyil.“
Bioqrafiya
Neo-Konfutsiçiliyin ən böyük sistematizatoru, Sung sülaləsinin ən önəmli filosofu. Fujian əyalətindəki doğulub. Konfutsi kanon mətnlərini — Dörd Kitabı — şərh edərək əsrlər boyunca Çin, Koreya, Yaponiya dövlət imtahanlarının əsasını qoydu. Li (prinsip) və Qi (maddi qüvvə) anlayışları ilə metafizik sistem yaratdı.
Təsiri
600 il boyunca — Ming, Qing sülaləri, Koreya Coşon dövrü, Yaponiya Edo dövrü — dövlət fəlsəfəsi oldu. Çin, Koreya, Yaponiya təhsil sistemi onun şərhlərinə əsaslandı.
Əsas İdeyalar
- Li (理) — hər şeyin əsasında yatan prinsip/qanun
- Qi (氣) — maddi qüvvə, li-ni gerçəkləşdirən
- Böyük Mütləq (Taiji) — kainatın mənbəyi
- Özünü inkişaf — daxili araşdırma ilə əxlaqi yetkinlik
- Dörd Kitabın kanon olaraq müəyyənləşdirilməsi
- Bilik və hərəkətin vəhdəti
Əsərləri
Dörd Kitab Şərhləri Czin Si Lu (Yaxın Düşüncə Qeydləri) Zhu Xi Yazışmaları