Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā (Avicenna)
980 — 1037 · Fars (Buxara) · İslam fəlsəfəsi, Neoplatonizm
„Bilgiyi əldə etmək üçün ilk addım özünü tanımaqdır.“
Bioqrafiya
İslam fəlsəfəsinin ən böyük universalisti — filosof, həkim, alim, şair. Buxara yaxınlığında doğulub. 10 yaşında Quranı əzbərləyib, 16 yaşında xəstəxanadakı həkimləri müalicə etməyə başlayıb. 'Tibb Qanunu' 600 il Avropa universitetlərinin əsas tibb dərsliyi olub. Uçan adam (Floating Man) düşüncə eksperimenti ilə Dekartdan 600 il əvvəl şüurun bədəndən müstəqil mövcudluğunu göstərib. 450-dən çox əsər yazıb.
Təsiri
Tibb Qanunu 12-17-ci əsrlər arası Avropa universitetlərinin əsas tibb dərsliyi olub. Uçan adam düşüncə eksperimenti müasir şüur fəlsəfəsinin öncüsüdür. İslam fəlsəfəsini Aristotelçilik ilə birləşdirərək 500 il boyunca İslam düşüncəsini formalaşdırdı.
Əsas İdeyalar
- Uçan adam — bədənsiz şüur mövcudluğu (Dekartın cogitosunun öncüsü)
- Vücub-imkan ayrımı — Tanrı zəruri varlıq, kainat imkanlı varlıqdır
- Neoplatonist emanasiya — varlıq Tanrıdan axır
- İntellektlər iyerarxiyası — kosmoloji sistem
- Ruh ölümsüzdür — bədəndən ayrı mövcud ola bilir
- Tibb: simptomatik müalicə, cərrahiyyə, psixosomatik yanaşma
Əsərləri
Kitab al-Shifa (Şəfa Kitabı) — 18 cild Kitab al-Qanun fi al-Tibb (Tibb Qanunu) Kitab al-Najat Hayy ibn Yaqzan